Wojny dronów

Od chwili wybuchu wojny na Ukrainie jesteśmy świadkami rewolucji na polu walki polegającej na masowym zastosowaniu w walce dronów i systemów bezzałogowych. Bezzałogowce używane są do rozpoznania, obserwacji, transportu, ataku i działań propagandowych. W wojnie pomiędzy USA, Izraelem i Iranem ten ostatni skutecznie atakował cele w Izraelu i bazy amerykańskie w rejonie Zatoki Perskiej przy użyciu bezzałogowych statków powietrznych jednorazowego użytku (OWA) typu Shahed. Co decyduje o sukcesie tego typu broni? Przede wszystkim jest to uzbrojenie relatywnie tanie w produkcji, które może być użyte na różnych szczeblach taktycznych przez dowolne formacje wojskowe. Quadkoptery FPV mogą być składane przez żołnierzy w rejonie konfliktu co dodatkowo obniża koszty i upraszcza logistykę zaopatrzenia.  Największym problemem dla obrońców jest wykrywanie i unieszkodliwianie BSL-i używanych w masowych ilościach. Do tej pory nikomu nie udało się stworzyć wysoce skutecznej obrony przed dronami. Z punktu widzenia obrony powietrznej drony są trudne do wykrycia, a koszt ich zniszczenia za pomocą klasycznej broni przeciwlotniczej jest zbyt wysoki. Pojedyncze metody wykrywania dronów nie są skuteczne. Potrzebne są zintegrowane systemy wykrywania składające się z radarów wczesnego wyrywania, kamer dziennych i termowizyjnych identyfikujących cel oraz czujników akustycznych uzupełniających wykrywanie obrazowe. Odpowiednie oprogramowanie i algorytmy  powinny automatycznie filtrować zakłócenia i wykrywać drony.

Systemy antydronowe:

  • Ochrona fizyczna – siatki, zapory, osłony montowane na pojazdach bojowych i czołgach. To tanie i dosyć skuteczne rozwiązanie.
  • Zakłócanie łączności i sygnału GNSS – wraz z pojawieniem się sztucznej inteligencji, komunikacji światłowodowej i autonomicznych dronów systemy zakłócające nie są efektywnym środkiem walki.
  • Impulsowe systemy elektromagnetyczne – sprzęt niszczący elektronikę dronów impulsem elektromagnetycznym. Przykładem takiej broni jest chiński system Hurricane 3000 firmy Norinco Corporation. Wady to skomplikowana konstrukcja, duże wymiary i koszty uzbrojenia. Konieczne jest też odpowiednie zasilania. Wydaje się, że to dobre rozwiązania do instalacji na okrętach wojennych.
  • Działa laserowe – broń wykorzystująca lasery o dużej mocy, wymagająca precyzyjnych systemów sterowania. Wadą laserów jest osłabianie wiązki (thermal blooming) w przypadku zadymienia, zamglenia lub występowania niekorzystnych warunków atmosferycznych (opady deszczu lub śniegu). Możliwe jest również pokrycie drona warstwą odblaskową i odbijanie promienia laserowego.
  • Klasyczna broń kinetyczna – działa, karabiny maszynowe oraz rakiety. Broń strzelecka wymaga dużej precyzji i wydajnych systemów sterowania. W przypadku rakiet problemem jest wysoki koszt kierowanych efektorów. Najbardziej znane rozwiązania tego typu to rosyjskie systemy Pancyr-SMD i Kałasznikow Crona, niemiecki Skynex oraz amerykański system firmy Moog Vengeance.
  • Drony przechwytujące – szybkie quadkoptery o prędkości 200-300 km/h. Przykłady takich dronów to rosyjska „Yolka” i ukraiński P1-Sun
  • Samoloty i śmigłowce – dedykowane samolotu patrolowe przeznaczone do niszczenia dronów.

Wielu ekspertów uważa obecnie, że najskuteczniejszą i najskuteczniejszą bronią przeciw dronom są drony przechwytujące. Są niedrogie i wysoce skuteczne. W Internecie jest pełno filmów przedstawiających drony atakujące inne drony. Ogólnie stosuje się następujące taktykę. Taranujący dron pokonuje wroga za pomocą energii kinetycznej. Jednak ta metoda nie zawsze jest skuteczna przeciwko większym dronom; na przykład ciężkie heksakoptery, takie jak „Baba Yaga”, mogą przetrwać taranowanie i kontynuować misję. Istnieją drony wyposażone w elektroniczne systemy bojowe, które zakłócają kanały sterowania przeciwnika. Metoda ta nie jest jednak skuteczna. Trzeci typ to drony uzbrojone w broń palną. Do korpusu UAV przymocowany jest karabin szturmowy lub strzelba, z której operator może strzelać po wykryciu celu w powietrzu. Czwartym typem jest dron wyposażony w wystrzeliwaną sieć. Piąty typ bezzałogowców myśliwskich wykorzystuje ładunek wybuchowy: nasz dron kamikaze niszczy wrogiego drona i sam ginie. Oczywistymi zaletami takich dronów są ich niskie koszt i dostępność. Wada tego rozwiązania związana jest z prędkością: szybszy cel może po prostu ominąć drona przechwytującego.

Największym wyzwaniem przyszłego pola walki będą drony kierowane sztuczną inteligencją. W marcu 2026 r. Chiny przeprowadziły bitwę powietrzną pomiędzy dronami myśliwskimi; jednym dronem sterował człowiek, a drugim sztuczna inteligencja. Pilot AI wygrał bitwę powietrzną.

Dron może być sterowany przez operatora lub, w coraz większym stopniu, przez sztuczną inteligencję. Jeśli dron myśliwski zostanie wykryty, może podjąć następujące działania: manewrować i unikać ataku, zaatakować wrogiego drona (jeśli jest uzbrojony) lub staranować go. Kluczem jest liczba aktywnych dronów w rejonie działań bojowych.

Drony są coraz większe i szybsze, podążając ścieżką załogowych samolotów. Prawdopodobny jest powrót do schematu nalotów z II wojny światowej przy wykorzystaniu dużych dronów OWA z  eskortą złożona z dronów myśliwskich.

Obecnie w wielu krajach trwają prace nad automatyzacją procesów sterowania bezzałogowcami. W związku z tym, że walka powietrzna zostanie przeniesiona pod kontrolę sztucznej inteligencji, możliwe będzie zapewnienie osłony infrastruktury i ataków roju dronów na wroga podczas ofensywy.


Opublikowano

w

,

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *